آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت دوم


آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت دوم

کاهش ضربان قلب

از سال ها پیش پی برده اند که، تمرین سبب کاهش ضربان قلب در زنان در هنگام استراحت می شود. مکانیزم های دقیق این کاهش کاملاً شناخته نشده اند. با این وجود به نظر می رسد که تمرین فعالیت عصب پاراسمپاتیک را افزایش و از طرفی هم فعالیت عصب سمپاتیک را کاهش میدهد. در هر شدت مشخصی از کار که از طریق اندازه گیری سرعت راه رفتن و دویدن تعیین شده، ضربان قلب پس از تمرین، کمتر از قبل از تمرین بوده است . کاهش ضربان قلب بین ۲۰ تا ۴۰ بار در دقیقه پس از ۶ ماه تمرین استقامتی با شدت متوسط (میزان کار زیر بیشینه)، تغییری متداول محسوب می شود. یک قلب آماده برای اجرای وظایف خود در مقایسه با یک قلب غیر آماده کار کمتری انجام میدهد. گزارش های تحقیقی مبنی بر کاهش ضربان قلب در نتیجه تمرینات مقاومتی بسیار کمتر از گزارش های مربوط به کاهش ضربان قلب در نتیجه تمرینات استقامتی است. به نظر میرسد این تغییرات به ویژگی های برنامه تمرین مقاومتی بستگی داشته باشد. به طور کلی، ضربان قلب شخصی که آماده تر است، پس از یک سلسله فعالیت ورزشی استاندارد شده سریع تر از شخصی که آمادگی کمتری دارد به حالت اولیه باز می گردد. مقادیر به دست آمده از این موضوع وسیله بسیار مناسبی برای کنترل پیشرفت ورزشکار به همراه تمرین است. اما برای مقایسه میزان آمادگی افراد مختلف، وسیله مناسبی نیست .از آنجایی که برونده قلبی زمان استراحت در هر دو گروه افراد تمرین کرده و تمرین نکرده تقریباً برابر است، به سهولت میتوان دریافت که حجم ضربه ای ورزشکاران یا افراد تمرین کرده بیشتر از همتایان تمرین نکرده آنهاست. توجه شود که افزایش حجم ضربه ای، بیشتر در قهرمانان استقامتی به وجود می آید . این موضوع را چنین می توان توجیه کرد که، چون خون زیادتری وارد بطن چپ می شود و درصد بیشتری از آن با هر انقباض نیرومند به خارج از قلب رانده می شود، در نتیجه حجم ضربه ای هم افزایش می یابد. شواهد پژوهشی نشان می دهد که پس از اجرای تمرین استقامتی، قلب قوی تر شده و حجم خون موجود بیشتر می شود که در نتیجه آن حجم ضربه ای حالت استراحت، زیر بیشینه و بیشینه افزایش می یابد. 

برون ده قلبی

برونده قلبی پس از شرکت در برنامه تمرینات استقامتی، موقع استراحت یا در خلال ورزشی زیر بیشینه تغییر چندانی نمیکند. هنگام اجرای فعالیت ورزشی با حفظ میزان متابولیسم زیر بیشینه یکنواخت، ممکن است برون ده قلبی اندکی کاهش یابد. این حالت ممکن است در نتیجه افزایش تفاوت اکسیژن خون سرخرگی و سیاهرگی باشد، که نشانه برداشت اکسیژن بیشتری توسط بافت هاست.  اما برونده قلبی در حداکثر شدت فعالیت به طور قابل توجهی افزایش مییابد. این افزایش در اصل به علت افزایش حداکثر حجم ضربه ای است. دامنه تغییرات حداکثر برون ده قلبی در افراد تمرین نکرده ۱۴ تا ۱۶ لیتر در دقیقه، در افراد تمرین کرده ۲۰ تا ۲۵ لیتر در دقیقه و در ورزشکارانی که در اوج آمادگی استقامتی هستند به بیش از ۴۰ لیتر در دقیقه میرسد.

تغییرات حجم خون و سلولهای قرمز و حداکثر اکسیژن مصرفی

تمرین سبب افزایش مجموع حجم خون و کلی مقدار هموگلوبین می شود. هرچه شدت تمرین بیشتر باشد، اثر آن در افزایش حجم خون بیشتر است. این افزایش در نتیجه زیاد شدن حجم پلاسمای خون است. افزایش حجم سلول های قرمز خون هم ممکن است دلیل افزایش حجم کلی خون باشد، ولی این افزایش به صورت پایداری مشاهده نشده است. هنگامی که حجم سلول های قرمز خون افزوده شده اند، معمولاً افزایش حجم پلاسما خیلی بیشتر شده است. به همین علت گرچه تعداد واقعی سلول های قرمز خون افزایش می یابد، ولی در واقع هماتوکریت (نسبت سلول های قرمز خون به حجم کلی خون) کاهش می یابد.  کل مقدار (مقادیر مطلق) هموگلوبین و کل تعداد سلول های قرمز خون، معمولاً در قهرمانان استقامتی بیش از حد طبیعی است، البته مقادیر نسبی کمتر از حد طبیعی است. این حالت باعث می شود که ظرفیت حمل اکسیژن خون همواره بیش از تأمین نیازهای بدن باشد.  افزایش حجم پلاسما یکی از مهمترین تغییراتی است که در اثر تمرین استقامتی روی می دهد و این افزایش یکی از مهمترین عوامل افزایش حجم ضربه ای ناشی از تمرین است. هنگام اجرای فعالیت های ورزشی بیشینه، ضربان قلب بیشینه نسبتاً ثابت باقی می ماند؛ بنابراین، افزایش حجم ضربه ای است که برون ده قلبی را به حداکثر می رساند. افزایش برونده قلبی، اکسیژن بیشتر در دسترس عضلات فعالی قرار می دهد، بنابراین سبب افزایش Vo, max میشود. حجم ضربه ای نیز در اکسیژن مصرفی تاثیر می گذارد.وسعت شبکه مویرگی افزایش وسعت شبکه مویرگی در اطراف تارهای عضلانی تمرین کرده یکی از آثار مفید تمرین های استقامتی است. چنین معلوم شده که هر تار عضلانی قهرمانان به طور متوسط با ۵/۹ مویرگ، در صورتی که افراد تمرین نکرده به طور متوسط فقط به وسیله ۴/۴ مویرگ احاطه شده اند. تأمین اکسیژن و سایر مواد مغذی به طرف عضله و دفع مواد اضافی حاصل از سوخت و ساز از عضله به دلیل وجود مویرگ های بیشتر در هر تار تسهیل می گردد.سازگاری تنفسی با فعالیت بدنی در ادامه به تغییرات ویژه ای که دستگاه تنفس با فعالیت بدنی کسب می کند اشاره می کنیم.حجم های ریوی به طور کلی تغییرات حجم ها و ظرفیت های ریوی در اثر تمرین اندک است. ظرفیت حیاتی اندکی افزایش می یابد، در همین زمان حجم باقی مانده کاهش اندکی مییابد و ظرفیت کلی ریه ها اساساً بدون تغییر باقی می ماند. پس از اجرای برنامه تمرین استقامتی، حجم جاری در حال استراحت و در خلال اجرای فعالیت ورزشی زیر بیشینه تغییر نمی کند، با این وجود به نظر می رسد در موقع ورزشی بیشینه افزایش یابد .میزان تنفسی بر اثر فعالیت بدنی، میزان تنفس معمولاً در حال استراحت و در خلال ورزش زیر بیشینه کم می شود. این کاهش اندک است و معمولاً بازتاب کارآیی بیشتر ریوی ناشی از فعالیت بدنیاست. اما در پاسخ به تمرین، معمولاً میزان تنفسی به هنگام اجرای فعالیت ورزشی بیشینه افزایش می یابد.آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت اولآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت سومآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت چهارمآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت پنجم

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد