آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت سوم


آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت سوم

تهویه ریوی

تهویه ریوی اساساً بر اثر فعالیت بدنی تغییر نمی کند، و یا این که ممکن است هنگام استراحت و فعالیت ورزشی زیر بیشینه اندکی کم شود. ولی حداکثر تهویه ریوی به طور قابل توجهی افزایش می یابد. میزان تهویه ریوی در ورزشکارانی که تا حد مطلوبی تمرین کرده اند، به حدود ۱۸۰ لیتر در دقیقه بالغ می شود. در پاسخ به فعالیت بدنی، دو عامل می تواند موجب افزایش حداکثر تهویه ریوی شود که عبارتند از: افزایش حجم جاری و افزایش میزان تنفسی هنگام فعالیت ورزشی بیشینه (۱۴ و ۱۶).

انتشار ریوی

ورزشکاران دارای ظرفیت انتشاری نسبتاً بیشتری از غیر ورزشکاران به هنگام استراحت و فعالیت بدنی هستند (۸ و ۱). البته انتشار ریوی که عبارت است از: تبادلی گاز در حبابچه ها، بر اثر فعالیت بدنی در خلال استراحت و تمرین زیر بیشینه تغییر نمی کند، با این وجود هنگام اجرای فعالیت ورزشی بیشینه افزایش مییابد (۹).

تفاوت اکسیژن خون سرخرگی - سیاهرگی

مقدار اکسیژن خون شریانی بر اثر فعالیت بدنی تغییر خیلی کمی می کند. گرچه کل هموگلوبین زیاد می شود، ولی مقدار هموگلوبین در هر واحد خون تغییر نمی کند، و یا حتی ممکن است اندکی کم شود. با این وجود تفاوت اکسیژن خون سرخرگی - سیاهرگی بر اثر فعالیت بدنی به ویژه تمرین بیشینه افزوده می شود. این افزایش در نتیجه کم شدن مقدار اکسیژن مخلوط سیاهرگی است (۹).  اختلاف زیاد اکسیژن خون سرخرگی - سیاهرگی نشانه ای از جذب اکسیژن بیشینه در بدن به هنگام فعالیت است (۱).  خون برگشتی به قلب که در واقع خون مخلوط سیاهرگی کلیه بخش های فعال و غیر فعال بدن است، در افراد ورزیده حاوی اکسیژن کمتری نسبت به افراد غیر ورزیده است. این حالت نشان می دهد که بافت ها اکسیژن بیشتری جذب کرده اند و گردش و توزیع کلی حجم خون بهتر انجام گرفته است. سازگاری های متابولیک عضله فرد تمرین کرده، تنفس نسبتاً زیادی را برای مدت طولانی تر در مقایسه با عضله فرد تمرین نکرده تحمل میکند. مشاهده شده که بیش از ۲۰ آنزیم در عضله های اسکلتی نسبت به تمرین استقامتی، واکنش نشان میدهند. اکثر این آنزیم ها با واکنش متابولیکی عضلانی که قادر به استفاده بیشتری از اکسیژن باشند همراهند (۱). تغییرات متابولیکی متعددی که در نتیجه تمرین رخ میدهد به دنبال تمرینات هوازی و بیهوازی متفاوت است. این موضوع باعث می شود که بهبود در روند اجرای مهارتهای ورزشی دیده شود.

سازگاری با تمرینات هوازی

پیشرفتهایی که در ظرفیت استقامتی بر اثر دویدن آرام یا شنا کردن به دست می آید، به علت سازگاری های ناشی از تمرین است. برخی از سازگاری ها درون عضلات روی می دهد و برخی در دستگاه های انرژی ایجاد می شوند. سایر تغییرات در دستگاه های قلبی - تنفسی است.تغییرات در عضلات فعالیتهای هوازی مانند دویدن آرام و دوچرخه سواری استقامتی تا حدود زیادی وابسته به تارهای کند انقباض است. در پاسخ به تحریکات ناشی از تمرین، این نوع تارها ۷ الی ۲۲ درصد نسبت به تارهای تند انقباضی " بزرگتر میشود(۱). اغلب تحقیقات نشان داده اند که، تمرینات استقامتی تغییری در درصد تارهای تند انقباضی و کند انقباض ایجاد نمیکنند. با وجود این در زیر گونه های تارهای تند انقباض تغییراتی مشاهده شده است. ظاهراتارهای تند انقباضی نوع b کمتر از تارهای تند انقباضی نوع a مورد استفاده قرار می گیرند؛ به همین دلیل ظرفیت هوازی کمتری دارند. تمرینات دراز مدت سرانجام میتواند تارهای تند انقباضی نوع b را تا حدی به تارهای تند انقباضی نوع a تبدیل کند. تبدیل تارهای تند انقباضی نوع b به تارهای تند انقباضی نوع a در واقع باعث بالا رفتن ویژگی های اکسایشی آن میشود و نشانه استفاده بیشتر از این تارها در خلال تمرینات طولانی و خسته کننده است (۹). علاوه بر این، تمرینات هوازی هم تعداد مویرگهای هر تارعضلانی و هم تعداد مویرگهای سطح مقطع عضله را افزایش میدهد. هر دوی این تغییرات جریان خون عضلات را بهتر میکند . میوگلوبین که در واقع انتقال دهنده اکسیژن در درون عضلات می باشد، در تارهای عضلانی کند انقباضی بیشتر وجود دارد و به آنها نمایی قرمز رنگ می دهد. در آغاز فعالیت ورزشی و در فاصله بین تأخیر در تأمین اکسیژن کافی توسط دستگاه قلبی - تنفسی، میوگلوبین اکسیژن میتوکندری ها را فراهم می کند. تمرینات استقامتی مقدار میوگلوبین عضلات را ۷۵ تا ۸۰ درصد افزایش می دهد. اندازه و تعداد میتوکندری های عضله اسکلتی به وسیله تمرینات هوازی زیاد شده و امکان متابولیسم اکسایشی عضله را بیشتر میکند . توانایی آنزیمی عضله بر اثر تمرین های استقامتی افزایش می یابد و سبب جذب و مصرف اکسیژن زیادتری نیز خواهد شد. کلیه این تغییرات در عضلات رخ می دهد، این تطابق ها با سازگاری های دستگاه انتقال اکسیژن همراه است که منجر به پیشرفت عمل دستگاه اکسایش و بهبود استقامت می شود.

سازگاری های مؤثر در منابع انرژی

تمرینات هوازی نیازهای پی درپی به ذخایر گلیکوژن و چربی عضلات دارند. با تمرینات هوازی، خیلی بیشتر و بهتر می توان از چربی به عنوان منبع انرژی تمرین استفاده کرد. این توانایی باعث میشود که گلیکوژن عضله و کبد با آهنگ کندتری استفاده شود. در اینجا باید یادآوری شود که، تخلیه ذخایر گلیکوژن عضله سبب خستگی عضلانی می شود. بنابراین ظاهراً تأثیر ذخیره سازی گلیکوژنی عامل مهمی در عقب انداختن خستگی و افزایش عملکردهای طولانی محسوب می شود  فعالیت بسیاری از آنزیمهای درگیر در بتاکسیداسیون چربیها با تمرین زیاد می شود، به طوری که سطح اسیدهای چرب آزاد افزایش پیدا میکند. این حالت موجب می شود که استفاده از چربی به عنوان منبع انرژی افزوده شود و در چنین وضعیتی گلیکوژن ذخیره می شود. در فعالیت هایی که چندین ساعت طولی میکشد، اینگونه سازگاری ها مانع تخلیه پیشی رسی گلیکوژن می شود و فراهمی پیوسته ATP را میسر میسازد. به این ترتیب نحوه اجرای مهارتهای ورزشی بهبود می یابد. آثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت اولآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت دومآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت چهارمآثار فیزیولوژیک ورزش بر زنان / قسمت پنجم

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد