اطلاعات جامع و دقیق از غددبزاقی


اطلاعات جامع و دقیق از غددبزاقی

اطلاعات جامع و دقیق از غددبزاقی

 غددبزاقی مرکب از ساختمان های غددی هستند که مایعی به نام بزاق(Salivia) از خود تراوش می نمایند. تعدادی غدد کوچک در ضخامت مخاط دهان قرار دارند که به نام غددبزاقی فرعی موسومند. ترشحات این غدد پرده مخاطی دهان را مرطوب و لزج نگه می دارد.علاوه بر غدد بزاقی نامبرده سه زوج غددبزاقی اصلی به نام پاروتید، زیرفکی و زیرزبانی نیز وجود دارد که در انسان غده پاروتید (بناگوشی) فقط از حباب های سروزی تشکیل یافته و در ساختمان دو غده دیگر مخلوطی از حباب های سروزی و موکوسی دیده میشود؛ منتها در غده زیر فکی اکثریت با حباب های سروزی و در غده زیرزبانی اکثریت با حبابهای موکوسی میباشد. بزاق با مرطوب کردن مواد غذایی و حل کردن آنها عمل جویدن را تسهیل نموده و با آنزیم های خود (آمیلاز و لیپاز) تا ۳۰ دقیقه پس از ورود غذا به معدله در هضم کربوهیدرات ها و تری گلیسریدها مؤثر است. همچنین در ۱۲۰۰ میلی لیتر بزاق انسان که در ۲۴ ساعت تراوشی میگردد حدود ۲۵۰ میلی گرم ایمونوگلبولین وجود دارد که بیشتر از نوع IgA میباشد و این مواد که آنتی بادی محسوب میشوند مانع رشد باکتریها شده از تخریب دندان جلوگیری می نمایند. به طور کلی کپسول همبندی که اطراف غددبزاقی را فراگرفته است. استطاله هایی به داخل فرستاده هر غده را به لوب ها و لبول هایی تقسیم نموده است. سپس استطاله های ظریف تر، از این بافت همبند اسکلتی را به وجود میآورد که به نام داربست (Stroma) موسوم است. بر روی این داربست حباب ها یا انگورک های (Alv colus = ACini) غددی قرار گرفته اند و این حبابها یاآسینی ها به نام واحد ترشحی خوانده میشوند که لابلای آنها مقطع مجاری داخل لبولی قابل تشخیص میباشد. مجاری بین لبولی به انضمام رگها و اعصاب در ضخامت بافت همبند بین لبولی دیده می شوند. ۱- غدد سروزی (SerOUS glands) از حباب هایی تشکیل یافته است. که سلول های هرمی آن بر سطح درونی غشاء پایه مدوری قرار گرفته اند. هر سلول سروزی با سیتوپلاسم دانه دار بنفش، دارای هسته مدور واضحی است، مابین سلول های سروزی سلولی ستاره ای شکل میواپیتلیال وجود دارد که با انقباض خود، سلول ترشحی را تحریکمینماید. ۲ - غدد دموکوسی (MuCOUSglands) از تعدادی انگورک با حباب روشن تشکیل یافته که به لوله موکوس نیز موسومند، هر آسینی موکوسی دارای غشاء پایه مدوری است که بر سطح درونی آن سلولهای مخروطی یا هرمی درشتی قرار دارد. رأسی سلول های موکوسی متوجه مرکز میباشد. سیتوپلاسم سلول موکوسی کف آلوده و مشبک بوده هسته دوکی آن نزدیک به قاعده سلول است. مابین سلول های موکوسی، سلول میواپیتلیال یا سلول سبدی قرار دارد که در سیتوپلاسمش فیبریلهای ظریفی است. این سلول منقبض شده، سلول ترشحی را تحریک می نماید. ۳- غدد مخلوط (mixed glands) شامل غده هایی هستند که حباب سروزی و موکوسی هر دو در ساختمانشان وجود دارد. گاهی در قاعده حباب یا لوله موکوسی، چند سلول سروزی به صورت هالهای مجتمع شده است که به هلال ژیانوزی Demil une of)و Giannuzzi)  موسومند مجراها (Ducts) - مجاری ترشحی غددبزاقی بر سه نوعند: ۱- مجرای بین ابولی یا خارج کننده (EXCretory duct) مجاری بزرگی هستند که در بافت همبند بین لبول ها دیده میشوند و پوششی دارند منشوری بلند، گاهی با یک سلولی دیگر در قاعده که مجموعا بر روی غشاء یا تیغه پایه ای متکی است. هنگامی که مجاری فوق بزرگ شده تنهای را تشکیل میدهند، پوشش مطبق کاذب دارند. ۲- مجرای داخلی لبولی یا مترشحه یا مخطط (Secretory duct) مجاری نسبتاً بزرگی هستند لابلای واحدهای ترشحی با پوشش منشوری ساده که گاهی یک سلول قاعدهای در زیر انها دیده میشود. سلولهای منشوری در قاعده مخطط بوده در تنظیم آب و املاح دخالت .دارند و سلولهای قاعده ای لیزوزیم تراوش می نمایند ۳- مجرای رابط (InterCalated duct) کوچکترین مجرایی است. که رابط بین مجرای ترشحی و حباب ترشحی میباشد. جدار مجرای رابط با یک ردیف سلول مکعبی کوتاه مفروش گشته است. نکته ها: اخیراً علاوه بر موسین مواد مهمی از غددبزاقی به دست آوردهاند که در دهان و قسمتهای دیگر بدن رلی مؤثری دارند این مواد عبارتند:۱) هورمون پاروتین (که یک ماده محرکه رشد است) ۲) ایمونوگلبولین مخصوصاً IgA 3)لاکتوفرین (که اثر مهاری روی میکروارگان دارد) ۴) وجود آنزیم های آمیلاز، لیپاز، پراکسیداز لیزوزویم در بزاق برای عملی هضم غذا و دفاع در مقابل ارگانیسمهای مهاجم مؤثرند. ۵) استاترین که مانع تشکیل جرم بر روی دندان ها میشود. ۶ آگوستین که برای رشد جوانه های چشایی موثر است

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد