اندام های مختلف گیاهان در هنگام محصول برداری


اندام های مختلف گیاهان در هنگام محصول برداری

اندام های مختلف گیاهان در هنگام محصول برداری

  اندام های مختلف گیاهان در زمان های مختلف دارای مقادیر متفاوتی از مواد مؤثر می باشند . که باید در هنگام محصول برداری مورد توجه قرار گیرد. معمولاً به استثنای عده ای از گیاهان که محصول برداری آنها تابع شرایط خاصی میباشد، اعضای مختلف بقیه انواع را در مواقع زیربهره برداری می نمایند: ریشه : اندام های زیرزمینی گیاه بخصوص ریشه و ریزوم ها را به طور کلی در اواخر پاییز (زمان استراحت گیاه) محصول برداری می نمایند، ولی باید توجه داشت بهره برداری ریشه ها بر حسب گیاه یک ساله، دو ساله و چند ساله فرق می کند. بدین ترتیب که ریشه و ریزوم های یک ساله را قبل از گل دادن محصول برداری کرده و ریشه وریزوم های گیاهان دو ساله را بعد از این که رشد و نمو سال اول به پایان رسید محصول برداری می نمایند. در صورتی که ریشه و ریزوم های گیاهان چند ساله یا دائمی را هم در بهار قبل از رشد و نمو گیاه و هم در پاییز بعد از این که رشد و نمو گیاه پایان پذیرفت، بهره برداری می کنند.در بهره برداری از ریشه گیاهان همواره باید توجه داشت که انواع سخت و چوبی شده و یا تیره رنگ و همچنین انواع فاسد و توخالی آنها جمع آوری نشود. ریشه درختچه ها و درختان دارویی مانند درخت انار را در پاییز یا زمستان از زمین خارج میسازند. معمولاً ریشه هایی که پوست آنها مصارف دارویی دارند را باید زمانی که قسمت مرکری ریشه، نمو کرده و سخت قابل ملاحظه پیدا نموده باشد تا جدا کردن آن از قسمت سخت و چوبی براحتی مقدور گردد.بنابراین اگر محصول برداری خارج از زمان های ذکر شده انجام گیرد، به عنوان مثال اگر زودتر جمع آوری شوند، ریشه ها و ریزوم ها، گوشتی و اسفنجی شکل بوده و در اثر خشک شدن به سرعت خرد شده و کیفیت خود را از دست میدهند. (مثل ریشه بلادن، بابا آدم و خطمی) و اگر دیرتر جمع آوری شوند سخت و غیر قابل استفاده خواهند شد.پوست: پوست گیاهان دارویی را هم در بهار (قبل از شروع فعالیت های گیاهی) و هم در پاییز محصول برداری می نمایند. معمولا پوست ساقه و ریشه های نسبتاً مسن ارزش بیشتری دارند.پوست ریشه و ساقه گیاهان دارویی اگر دارای مواد رزینی باشند بایستی در بهار (یعنی هنگام شروع جریان شیره گیاهی)، از قسمت میانی، جداسازی شوند. پیاز : پیازها را در پاییز کمی پس از خاتمه گل دادن و ظاهر شدن میوه جمع آوری می نمایند. ریشه یا کورم بذر البنج که شرح آن در صفحات قبل داده شد از این قاعده مستثنی است. برگ : برگهای گیاهان علفی یک ساله را بایستی خیلی زود و قبل از این که گلهای آنها پیر شود چید. در مورد گیاهان دو ساله، محصول برداری در سال دوم انجام می پذیرد. باید توجه داشت که محصول برداری، صبحها در هوای خشک و بدون شبنم انجام گیرد. برگ درختان دارویی را از زمان ظاهر شدن گلها تا رسیدن کامل میوه بایستی چید. همچنین برگ گیاهان اسانس دار در زمان گل دادن چیده می شود. ساقه برگ دار گیاهان علفی، پس از رشد کامل برگها و کمی قبل از شکفته شدن گلها جمع آوری میگردد. در مورد گیاهانی که در طول زمستان نیز رشد می نمایند، میتوان دو مرتبه محصول بردارینمود، احتیاط دیگر این که در مورد بعضی گیاهان یک ساله مثل ریحان و گل گاوزبان نباید برگ های آنها را تا نزدیک زمین محصول برداری نمود، چون برگهای پایین مجدداً رشد نموده لذا میتوان عمل محصول برداری را در طول تابستان چندین بار تکرار نمود. گل: گلها را می بایستی قبل از باز شدن، یا بلافاصله بعد از باز شدن در هنگام صبح، بعد از این که شبنمها از بین رفت جمع آوری کرد. بنفشه سه رنگ و بنفشه معطر به خلاف آنچه ذکر شد، پس از شکفتن کامل گل و تحت شرایط خاص جمع آوری میگردند. در برخی از گیاهان مثل گل سرخ، افسنطین، انواع تمشک، زالزالک و غیره گلها در زمانی که هنوز به صورت غنچه ناشکفته هستند چیده می شوند زیرا در غیر این صورت پس از خشک شدن خرد شده به صورت غیر قابل مصرف در می آیند سرشاخه گلدار برخی از گیاهان معطر و اسانس دار مانند آویشن، زوفا، ریحان و غیره هنگامی که گلها در شرف شکفته شدن کامل می باشند، جمع آوری میگردد. میوه: میوه های آبدار اگر به حالت تازه مصرف داشته باشند، باید هنگام رسیدن کامل محصول برداری شوند (میوه شوکران از این قاعده مستثنی می باشد). میوه های خشک قبل از خارج شدن دانه از آنها و میوه های اسانس دار مثل رازیانه، انیسون، زیره، گشنیز و غیره، که به غلط دانه خوانده می شوند، در فصل پاییز به حالت کاملا خشک جمع آوری می گردند. برای این منظور سرشاخه میوه دار گیاه را قطع کرده بر روی پارچه ای تمیز تکان داده تا میوه از شاخه و برگ جدا گردد. سن گیاه سن گیاه در میزان و کیفیت مواد مؤثر گیاه، تأثیر دارد و بر حسب نوع گیاه متفاوت است. مثلاً در درخت کافور هر قدر سن گیاه زیادتر باشد میزان کافور بیشتر است. در صورتی که در گیاه انگشتانه میزان گلیکوزید، در سال اول بیشتر از سال دوم است. به طور کلی گیاهان دارویی را از نظر برداشت محصول به دو دسته تقسیم می نمایند: الف. گیاهان دارویی که فقط یک بار در سال محصول برداری می شوند مثل خشخاش،تاتورا، کتان، خردل و غیرهب - گیاهان دارویی که سالهای متوالی از آنها محصول برداری می شود " مثل اپیکا،اکوتیت"، ژالب، زنجبیل، زعفران، سیر، سورنجان و غیره.

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد