داروهای ضد جنون را بیشتر بشناسید ؟؟ / قسمت اول


داروهای ضد جنون را بیشتر بشناسید ؟؟ / قسمت اول

داروهای ضد جنون را بیشتر بشناسید ؟؟

 فنوتیازین (phenothiazine) شایعترین نورولپتیک های (ضد جنون های) تجویز شده جزء خانواده فنوتیازین میباشند. فنوتیازین ها دارای سه طبقه هستند: ۱) فنوتیازین های آلیفاتیک که شامل کلروپرومازین و پرومارین و تری فلوپرومازین میباشند. این داروها دارای قدرت ضد جنون کم و اثرات تسکینی زیاد هستند، ۲) فنوتیازین های پیپریدین که شامل تیوریدازین (اMellaril) و مزورید ازین (Serentill) هستند. این داروها از لحاظ عملکرد ضد جنون، تسکین بخش و عوارض جانبی خارج هرمی دارای قدرت متوسط می باشند، ۳) پیپرازین ها؛ از داروهای این گروه می توان به تری فلوپرازین، (پروکلرپرازین و پرفنازین  اشاره کرد. این داروها در کنترل نشانه های ضد جنون مؤثر بوده و قدرت تسکین بخشی اندکی داشته یا اینکه اصلاً ندارند. بوتیروفنون ها، شایعترین داروی مورد استفاده از این دسته هالوپریدول است. از لحاظ قدرت، هالوپریدول مشابه پیپرازین ها میباشد.تیوگزانتینها: که مشتلمند بر کلر پروتیکسن (Taractan) و تیو تکسن (Na Vane)، این داروها از لحاظ شیمیائی شبیه فنوتیازین ها بوده و مثل انها عمل میکنند.این داروها گیرنده های دوپامینی D2 را مهار میکنند.

عوارض جانبی داروهای ضد جنون

 پارکینسونیسم ناشی از داروهای نورولپتیک : در ۱۵ درصد بیماران و معمولاً بین روزهای ۵۰ تا ۹۰ پس از شروع درمان دیده می شود. علائم آن مشتمل است بر سفتی عضلانی یا سفتی چرخ دنده ای (cogwheel Rigidity)، راه رفتن شتابنده، وضعیت خمیده، و آبریزش از دهان، گه گاه نوعی لرزش موضعی در اطراف دهان این بیماران دیده می شود که به آن سندرم خرگوش Rabbit) (Syndrome میگویند. یافته های بالینی در این بیماران عبارتست از مثبت شدن رفلکس گلابلا چهره  ماسک مانند، کندی حرکتی، بی حرکتی، و آتارکسیا (بی تفاوتی نسبت به جریان محیط).  تمام داروهای ضد جنون، خصوصاً آنهائی که قوی تر هستند و از فعالیت آنتی کولینرژیک کمتری برخوردارند، می توانند این عارضه را ایجاد کنند. علت ایجاد این عارضه، اختلال در انتقال دوپامین در مسیر نیگرواستر یاتال Nigrostriatal) (Tract میباشد. برای درمان این عارضه می توان از آنتی کولینرژیک ها، آمانتادین، و دیفن هیدرامین استفاده کرد.دیستونی حاد (Acute Dystonia): در حدود ۱۰ درصد بیماران طی چند ساعت یا چند روز اولی درمان با داروهای ضد جنون دچار دیستونی حاد می شود. این عارضه معمولاً در مردها ظاهر شده و بیش از همه با بوتیروفنون ها و گروه پیپرازین فنوتیازین ها مشاهده میگردد.  خصوصیات عمده عبارتند از کج شدن گردن، بیرون آمدن زبان از دهان، انقباض عضلات صورت (شبیه دهن کجی)، و اپیستوتونوس، مکانیسم ایجاد دیستونی عبارتست از بیش فعالی دوپامینرژیک در هسته های قاعده ای که در جریان افت مقادیر دارو در CNS و در فواصل بین دو نوبت مصرف دارو اتفاق میافتد. دیستونی گاه به طور خودبه خود و با اطمینان بخشیدن به بیمار از بین میرود. معمولا جهت درمان این عارضه از داروهای آنتی کولینرژیک (به صورت IM یا IV) یا دیفن هیدرامین استفادهمی شود.آکاتژیا (Akatisia): بی قراری جسمی غیرقابل کنترل است که با احساسی ناخوشایند ناتوانی برای آرام گرفتن همراه است. آکاتژیا در هر مرحله ای از درمان می تواند ظاهر شود. مکانیسم ایجاد این عارضه به خوبی معلوم نیست گرچه می تواند از عدم تعادلی بین سیستم های نورآدرنرژیک و دوپامینرژیک ناشی از مصرف داروهای ضد جنون حاصل آید. درمان این عارضه شامل استفاده از داروهای ضد پارکینسونی و کاهش جیره داروی ضد جنون است.دیس کینزی دیررس (Tardive Dyskinesia): این سندرم با حرکات جویدن و مکیدن، شکلک درآوردن (در نتیجه انقباض های عضلات صورت) و حرکات کره - آتتوئید مشخص است. حرکات آخر معمولاً عضلات صورت را فرا میگیرند. ولی ممکن است عضلات اندامها و عضلات تنفسی را هم مبتلا سازند. وقوع این عارضه تأخیری بوده و به ندرت پیش از ۶ ماه اول آغاز درمان ظاهر می شود.  علت این عارضه نامعلوم است اما احتمالاً به حساسیت مفرط نسبت به دوپامین که ناشی از بلوکاژ طولانی دوپامینرژیک است ارتباط دارد. دیس کینزی دیررسی درمان مؤثر واحدی ندارد. کاستن از مقدار داروی ضد جنون و جایگزین نمودن آن با یک ضد جنون جدید ازجمله کلوزاپین، اولین اقدامات درمانی به شمار می روند.

داروهای ضد جنون را بیشتر بشناسید ؟؟/ قسمت دوم 

  

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد