غده هیپوفیز


غده هیپوفیز

غده هیپوفیز

 غده ای است درون ریز به اندازه یک نخود که در کف مغز و در داخل یک فضای استخوانی درست در بالا و پشت حفره بینی جای میگیرد. این غده از طریق شبکه عروقی با غده هیپوتالاموس ارتباط دارد. هیپوفیز دارای دو قسمت جلوئی و پشتی میباشد. بخش جلوئی غده که ارتباط خونی مستقیمی با غده هیپوتالاموس داشته و تحت کنترل آن می باشد هورمون های متعددی را ترشح می کند که بوسیله آن فعالیت غدد و ارگان های مختلف بدن تنظیم میگردد. هورمون رشد از ترشحات این بخش بوده که برای رشد طبیعی بدن لازم است. کمبود آن در دوران کودکی موجب کوتولگی می شود و بر عکس افزایش غیرطبیعی آن سبب درشتی غیرطبیعی و بیش از حد اندامها و استخوان های صورت میگردد که به این وضعیت آکرومگالی گفته میشود. TSH یا هورمون محرکه غده تیروئید از هورمون های دیگر بخش جلوئی غده هیپوفیز بوده که موجب تحریک ساخت هورمون تیروئید (تیروکسین) می شود. فعالیت طبیعی بخش قشری غده فوق کلیوی با ترشح کنترل شده A.C.TH از هیپوفیز انجام میگیرد.  L.H و FSHکار تنظیم فعالیت غدد جنسی در دو جنسی را عهده دارهستند بطوریکه تخمدان و بیضه تحت تأثیر این هورمونها فعالیت پرورش تخمک و اسپرم را انجام می دهند و با ترشح هورمون های جنسی صفات ثانویه جنسی را بوجود می اورند پرولاکتین هورمون دیگری است که کار تحریک تولید شیر و همچنین رشد بافت پستان را در دوران حاملگی و شیردهی به عهده دارد. ترشح آن تحت تأثیر داروهای مختلف تغییر می کند.بخش پشتی غده هیپوفیز که مستقیماً و بوسیله یک رشته عروق با هیپوتالاموس ارتباط دارد دو نوع هورمون ترشح میکند. هورمون ضد ادرار (A.D.H) یکی از آنها است که با اثر روی کلیه ها از دفع زیاد آب جلوگیری میکند. هورمون دیگر اکسی توسین است که نقش اصلی آن، انقباض عضلات رحم بهنگام زایمان است ولی وظیفه آن در مردان و در زنان غیر از وقت زایمان به خوبی مشخص نیست .آسیب های فیزیکی، عفونت های مختلف و تومورها میتوانند کار این غده را مختل کنند. امروزه از هورمون رشد برای درمان کوتولگی استفاده می کنند. اکسی توسین و هورمون ضد ادراری نیز به صورت مصنوعی تهیه شده است.  

اختلالات شايع هيپوفيز

کاهش شديد و يا افزايش شديد هورمون رشد سبب رشد غير عادي مي‌شود.کاهش شديد مقدار هورمون رشد در کودکي (قبل از بلوغ) سبب کوتاه قدي شديد يا "نانيسم" مي‌شود. افراد مبتلا به نانيسم داراي هوش طبيعي هستند. اگر قبل از آنکه رشد استخوان‌هاي دراز پايان يابد به اين نقص پي ببريم، مي‌توانيم آن را با تزريق هورمون رشد درمان کنيم.افزايش ترشح هورمون رشد در سنين رشد (قبل از بلوغ) باعث رشد بيش از حد مي‌شود که ژيگانتيسم يا غول آسايي ناميده مي‌شود.اگر افزايش غيرعادي اين هورمون در دوارن بلوغ يا بعد از آن اتفاق افتد، شخص مبتلا بلند قدتر نمي‌شود، اما قطر استخوان‌هاي دست، پا و صورت افزايش مي‌يابد. اولين نشانه اين بيماري نياز به کفش بزرگ‌تر و تنگ شدن انگشتر در دست است. اين عارضه را  آکرومگالي مي‌نامند.

هيپوفيز در کجا قرار دارد؟

هيپوفيز غده کوچکي است در زير مغز و درون حفره استخوان شب پره که 0/5 تا 1/5 گرم وزن دارد. از نظر جنيني داراي منشا دو گانه عصبي و سلول‌هاي پوششي است.اين غده شامل دو قسمت است: بخش قدامي و بخش خلفي.بخش قدامياين بخش ساختمان غده اي دارد.بخش خلفي (پسين)بخش پسين هيپوفيز، ساختمان غده‌اي ندارد، بلکه بخشي از دستگاه عصبي است و از اجتماع يک‌سري آکسون تشکيل شده است. اجسام سلولي اين آکسون‌ها در هيپوتالاموس مغز قرار دارند.

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد