پیوند عاطفی ناامن چیست؟!


پیوند عاطفی ناامن چیست؟!

پیوند عاطفی ناامن چیست؟!

هرگاه نیازها و استرس کودک بدرستی (بیدرنگ، یکنواخت و مهربانانه) پاسخ داده نشود، اشکال مختلفی از پیوند عاطفی غیر سالم یا ناامن شکل میگیرد. عوامل مختلفی همچون بی اطلاعی یا اختلالات شخصیتی یا روانی والدین (نظیر بدرفتاری، افسردگی، بی تفاوتی و ...)، ثابت نبودن فرد مراقب (نگهداری مکرر و زیاد کودک توسط افراد مختلف)، بیماری های شدید و طولانی مدت کودک (از جمله بستری شدن کودک در بیمارستان و عدم حضور دائمی مادر) و یا کج خلقی کودک می توانند زمینه ساز شکل گیری پیوند عاطفی ناامن شوند. چنین نوع پیوند عاطفی باعث اختلال در تکامل طبیعی و سالم مغز و بروز اختلالاتی همچون اشکال در روابط اجتماعی، حرمت نفس پایین، کاهش ظرفیت خویشتن داری، اختلالات شخصیتی، اختلالات یادگیری و حتی اشکال در سلامت فیزیکی فرد شود. کودکان با پیوند عاطفی ناامن معمولاً دارای مجموعه ای از علایم و نشانه های زیر خواهند بود که میتوانند در تمام طول عمر فرد باقی بمانند. مشکلانت عاطفی شخصیتی: حرمت و عزت نفس پایین، نیازمند وابستگی شدید یا استقلال کاذب، کاهش توانایی برای مقابله با استرس و  موقعیتهای ناگوار، بی حسی، خمودگی و افسردگی غذایی (نظیر پرخوری یا برعکس کم خوری یا تمایل به خوردن چیزهای خاص و غیرعادی، ذخیره یا مخفی کردن غذا، بی اشتهایی عصبی در سنین بالا و ...) - :- مشکلات اجتماعی: کاهش ظرفیت خویشتن داری؛ عدم توانایی در برقراری  ارتباط سالم و یا حفظ آن؛ بیگانگی و یا بیزاری (سرکشی در برابر والدین و مناصب قدرت (معلم، پلیس و ...)؛ رفتارهای تهاجمی و خشن؛ گاهی برخورد غیرعادی و بسیار دوستانه با افراد غریبه؛ وجود اشکال در زمینه اطمینان، اعتماد، صمیمیت و مهربانی؛ فقدان همدلی و همدردی، شفقت و پشیمانی؛ دید منفی و بی اعتمادی به خود، خانواده و دیگران.- مشکلات  یادگیری و آموزشی: مسئله سازی و درد سرآفرینی در محیط های  اموزشی مشکلات گفتاری  و زبانی به سوالات و صحبت با تیک های کلامی  و اشکال یادگیرینکته: مجموعه اختلالات و علایم فوق بسیار شبیه اختلالات روانی همچون کمبود توجه و تمرکز و بیش فعالیتی (ADHD)، در خود افسردگی و انواع مختلف اختلال اضطراب ، )Anxiety disorders( هستند و در برخورد با چنین کودکانی بایستی  به فکر پیوند عاطفی ناامن بود.بر اساس رابطه و پیوند عاطفی مادر (یا مراقب) با کودک چهار نوع مشخص و متفاوت پیوند عاطفی ناامن زیر ممکن است شکل گیرد:۱) پیوند عاطفی ناامن دوری گزین (Avoidant-Insecure Attachment): چنین پیوندی زمانی بوجود می آید که مادر (مراقب اصلی) از نظر احساسی عاطفی در دسترس نبوده و یا در ابراز علاقه و محبت و رفع نیازهای احساسی عاطفی و فیزیکی کودک ناتوان یا غافل است (نظیر ترسی از لوس کردن کودک). در ضمیر چنین کودکی او به دیگران و رابطه نیازی ندارد و در نتیجه کودک از برقراری ارتباط و نزدیک شدن به دیگران اجتناب کرده و اگرچه در ظاهر فردی خودکفا و مستقل به نظر میرسد ولی این یک پوشش و واکنش دفاعی برای درون ناامن و حرمت نفس پایین اشی است. چنین کودکانی به سختی با دیگران رابطه صمیمانه برقرار کرده و ممکن است حالت تهاجمی داشته باشد و در جمع و گروهها نیز معمولا رفتارهای قلدرمآبانه و یا کنترلی خواهند داشت. پیوند عاطفی ناامن دو گانه یا نگران »:چنین حالتی زمانی رخ میدهد که مادر در برقراری ارتباط و پیوند عاطفی، رفتاری غیر ثابت و غیر یکنواخت دارد. بطوریکه در برابر خواسته ها و نیاز کودک گاهی بسیار پاسخگو و مهربان و گاهی بی تفاوت بوده و یا با تاخیر بیش از حد پاسخ می دهد. چنین کودکی در روابط، چندان به دیگران اعتماد ندارد (در یک حالت شک و تردیدقرار دارد) ولی بدلیل امید به برآورده شدن نیازش فردی بسیار وابسته شده و حتیبه معنی واقعی آویزان فرد مورد نظر می شود.۳) پیوند عاطفی ناامن در هم ریخته (Disorganized-Insecure Attachment): چنین حالتی وقتی رخ میدهد که نیاز کودک نه تنها نادیده گرفته میشود بلکه در رفتار و پاسخ مادر ترس و عصبانیت وجود دارد و یا اینکه خود موجب ترسی و وحشت در کودک می شود (مثلاً در پی افتادن و زمین خوردن کودک همراه با حمایت و محبت کردن به کودک او را سرزنش کرده و حتی عصبانی می شود). این گروه از کودکان بطور متناقض دارای مجموعه ای از ویژگی های افراد دوری گزین و دوگانه بوده و در مراحل بعدی زندگی رفتاری کنترل کننده و یا تهاجمی از خود نشان میدهند. -پیوند عاطفی انفعالی :این نوع که بدترین شکل پیوند عاطفی ناامن است یک بیماری یا اختلال روانی تلقی شده و در اثر کودک آزاری یا نداشتن سرپرست (خصوصاً در ۶ تا ۱۲ ماهگی) بوجود می آید. این گروه به سختی خشنود و خوشحال می شوند و معمولاً حمایت و پاسخ از هیچ کس را نمی پذیرند. رشد و تکامل احساسی عاطفی و ذهنی آنها به شدت صدمه دیده و گوشه گیر هستند و درجاتی از علایم افسردگی و یا اختلال دوقطبی (شیدایی - افسردگی) را نشان میدهند. در مواردی ممکن است درست برعکس نسبت به افراد غریبه بطور غیرعادی و ظاهری، رفتار و تعاملی همچون با پدر یا مادر واقعی خود داشته باشند.

دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد