معماری
خانه / بیماری های قلب و دستگاه گردش خون / آیا ساختمان قلب خود را می شناسید؟
ساختمان قلب انسان
ساختمان قلب انسان

آیا ساختمان قلب خود را می شناسید؟

 آیا ساختمان قلب خود را می شناسید؟

ساختمان قلب  چگونه است؟

اندازه  قلب در افراد سالم، تابع درشتی وریزی اندام آنها و تقریباً به اندازه ی مشت گره کرده شان میباشد و بیشترین قسمت قلب انسان یعنی حدود دو سوم آن در سمت چپ قفسه سینه قرار دارد. در داخلی قلب چهار حفره ی مخصوص وجود دارد که دو حفره  آن در قسمت بالا به نام دهلیزا (دهلیز چپ و دهلیز راست) و دو حفره  دیگر در پایین به نام شکمچه یا بطن (بطن چپ و بطن راست) موسوم هستند. دیواره یا جدارهای این حفرهها دارای ساختمان ماهیچها یا عضلانی بوده که قسمت اصلی قلب را تشکیل میدهد و در اثر انقباض یا جمع شدن این عضلات، خون از حفرهها فوق الذکر به خارج از قلب رانده می شود. در اصطلاح پزشکی به عضله  قلب میوکارد میگویند. عضله  قلب را از سمت خارج، غشاء یا پردهی نازکی احاطه کرده که به آن برون شامه یا پریکارد نازکی به نام درون شامه یا آندوکارد پوشیده شده که چین ها آن در فواصل بین دهلیزها و بطن ها تشکیل پردهها نازکی به نام دریچه ها قلب را میدهند.

حفره ها قلب

حفره موجود در داخل قلب توسط بافتهای عضلانی و جداکننده به چهار حفره تقسیم میشوند، دو حفره ی ھم جوار در بالا قلب به نام دهلیز چپ و دهلیز راست و دو حفره  دیگر در پایین به نام بطن چپ و بطن راست. دهلیزها قلب که در کنار یکدیگر قرار دارند کاملاً از هم جدا بوده و به یکدیگر راه ندارند. همچنین بطن ها مجاور نیز به یکدیگر راه ندارند. بنابراین حفرهها موجود در قسمت چپ قلب کاملاً از حفرهها قسمت راست مجزا و مستقل می باشند.

دریچه ها قلب

هر دهلیز به علت وجود دریچه ای می تواند به بطن زیرین خود راه پیدا کند. این نوع دریچه ها فقط به داخل بطنها باز می شوند زیرا وجود تارها پرز مانند از باز شدن دریچه ها در جهت مخالف یعنی به داخل دهلیزها جلوگیری میکنند. دریچه ای که بین دهلیز چپ و بطن چپ واقع شده است. دارای دو زبانه یا دو تکه می باشد و به همین جهتآن را دریچه 2 لتی  مینامند. همچنین دریچه ای بین دهلیز راست و بطن راست وجود دارد که از سه زبانه یا از سه تکه تشکیل یافته و به همین جهت به این دریچه ۳لتی میگویند. وجود این دریچه ها به این علت است که خون فقط از دهلیزها به بطن ها قلب راه یابند و  برگشت آن از بطن های قلب به دهلیزها ممکن نگردد بطن هاقلب بارگها بزرگ شامل شریان آئورت و شریان ریوی نیز مرتبط هستند. در بین بطن ها و شریان ها نیز دریچه هایی وجود دارند که فقط په داخل رگها باز می شوند. به همین جهت عبور خون از بطن ها به طرف شریان ممکن میگردد. این دریچه ها شبیه به هلال ماه هستند و به همین جیهت به آنها دریچه ها هلالی می گویند

چگونگی کار قلب

کار قلب شبیه به کار یک تلمبه می باشد. به این معنی که در نتیجه  انقباضات منظم و پی در پی عضله  قلب، خون در رگها به صورت دایمی جریان یافته و در تمام قسمتهای بدن گردش میکند. به این ترتیب که در اثر انقباض عضله  قلب، خون از حفره ها قلب به عروق خروجی که سرخرگ یا شریان نامیده میشوند رانده میشود. بعد از انجام هر انقباض عضله مجدداً به حالت عادی در میآید که در اثر آن حفره ها قلب متسع و گشاد میگردند به طوری که این حفره ها از خون پر میگردند و انقباض بعدی عضله  قلب، باعث میشود که خون وارد شده به قلب نیز به طرف سرخرگها رانده شود و سپس در مرحله  راحتی عضله، خون دوباره حفره ها را پر میکند و به این ترتیب حرکت و جریان خون در بدن بدون وقفه ادامه مییابد. باید دانست که جریان خون همیشه از وریدها به سمت قلب و از قلب به طرف شریان ها می باشد، هرگز خلاف این جریان انجام نمی شود، علت آن وجود دریچه ها قلب است که فقط به یک سو باز می شوند و مسیر صحیح حرکت خون را در قلب تأمین میکنند. بنابراین در اثر انقباض قلب، خون از حفره ها آن می تواند به سرخرگها یا شریان ها وارد شود نه به سیاهرگها. اما در مرحله  راحتی یا انبساط قلب، خون فقط می تواند از وریدها به حفره ها قلب وارد شود چون دریچه ها موجود در ابتدا شریان ها از جریان یافتن معکوس خون جلوگیری میکند و مانع از ورود خون از شریان ها به قلب میگردد. قلب انسان بالغ و سالم که در وضعیت آرامش باشد در هر دقیقه ۶۰ تا ۸۰ مرتبه منقبض می شود. در هر انقباض مقدار ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر مکعب خون که به قلب رسیده است به سمت رگها رانده میشود. با توجه به موضوع فوق، قلب در هر دقیقه ۴ تا ۵ لیتر خون تلمبه میکند و به این ترتیب است که قلب در هر شبانه روز 6000 تا 8000 لیتر خون را در بدن به جریان می اندازد. موضوع جالب توجه این که کار قلب در تمام مدت زندگی حتی برای یک لحظه چه در خواب و چه در بیداری قطع نمیشود و این ضربان در تمام حالاتی که سایر اعضای بدن ممکن است در حال استراحت و یا در حال فعالیت باشند ادامه دارد. هنگام کارها جسمانی شدید مثلا در موقع دویدن یا راه رفتن سریع و احتیاج اعضای بدن به مواد غذایی و اکسیژن به مراتب بیشتر می شود. به همین جهت در اینگونه موارد قلب بر میزان کار و فعالیت خود می افزاید تا نیازها افزایش یافتها بدن ,l تأمین کند. مثلاً هنگام کارهای جسمانی خیلی شدید، قلب به جا ۴ تا ۵ لیتر خون در دقیقه، مقدار ۱۲ تا ۱۴ لیتر خون به رگها می راند. نکته  قابل توجه این که قلب افراد ورزیده در هنگام کارها جسمانی شدید دارای انقباضات قوی تر می باشد، به طوری که در هر ضربه یا در هر انقباض به جای ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر مکعب، حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر مکعب خون را به شرائین می راند. این موضوع باعث میشود که تعداد ضربان قلب این افراد در موقع انجام کارها جسمانی شدید، خیلی زیاد افزایش نیابد. اما برخلاف موضوع فوق افرادی که در زندگی کم تحرک بوده و ورزیدگی جسمانی لازم ,l به دست نیاورده اند عضله  قلبشان نیز قوی و نیرومند نمی باشد و به همین جهت قلب این گونه افراد در مواقع لزوم یعنی در هنگام کارها جسمانی نسبتاً سنگین قادر نخواهد بود که با انقباض قوی تر، با توجه به نیازها بدن، مقدار بیشتری خون را مرتفع کند، قلب برای جبران این نقیصه به ناچار بر تعداد ضربان یا انقباضات خود می افزاید.

 

همچنین ببینید

حملات قلبی

هنگام حملات قلبی چه باید کرد؟

هنگام حملات قلبی چه باید کرد؟  حملات قلبی به توصیه وی، بدون خجالت از این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *