معماری
خانه / مغز و سیستم اعصاب / آیا وضعیت نباتی دشوار تر از کماست؟
وضعیت نباتی
وضعیت نباتی

آیا وضعیت نباتی دشوار تر از کماست؟

آیا وضعیت نباتی دشوار تر از کماست؟

در وضعیت نباتی قسمتهایی از مغز که کنترل عملکردهای بالای ذهنی مثل فکر کردن را بر عهده دارند صدمه میبینند. با این حالی بخش هایی از مغز که کنترل عملکردهای حیاتی خودکار، مثل ضربان قلب و نفس کشیدن را بر عهده دارند سالم باقی می مانند. گرچه چنین فردی از نظر جسمی و ذهنی به محرک هایی مثل صدا، نورو سایر تحریکات پاسخ نمی  دهد، اما میتواند بدون کمک ، نفس بکشد. همچنین گاهی اوقات به طور بی اختیار ممکن است سر یا دستها و پاهایش را تکان دهد.

چنین افرادی در صورتی که مراقبت های پزشکی خوبی در اختیار داشته باشند می توانند ماه ها و حتی سال ها در همین وضعیت زنده باقی بمانند. شایع ترین علت ایجاد وضعیت نباتی ضربه های شدید به سر میباشد. چنین وضعیتی همچنین می تواند در عفونتهای مغزی مثل آنسفالیتهای ویروسی و یا در مواردی که اکسیژن به مغز نمیرسد مثل غرق شدن در هیچگونه درمانی برای وضعیت نباتی پایدار وجود ندارد. با این حال با انجام اقدامات حمایتی و مراقبت های پرستاری می توان کاری کرد که تا آنجایی که ممکن است فرد در حالت راحتی قرار داشته باشد. چندین سال زندگی کند اما احتمال خیلی کمی وجود دارد که دوباره به وضعیت طبیعی برگردد.

علل و علائم وضغیت نباتی:

حالت نباتی پایدار معمولاً به علت آسیب‌های شدید مغزی همانند هیپوکسی، ضربه مغزی و ضایعات ساختمانی مغز ایجاد می‌گردد. [۳] بیماران دارای چرخه‌های خواب و بیداری، کنترل نسبتاً طبیعی درجه حرارت، تنفس، دفع، تنظیم جریان خون و بلع هستند، ولی فاقد واکنش‌های شناختی بوده و پاسخ‌های رفتاری آنها به صورت رفلکس‌های حرکتی ابتدایی یا الگوهای احساسی غریزی است. [۴] بنابراین در وضعیت نباتی پایدار، آگاهی و شناخت نسبت به خود و محیط اطراف وجود ندارد و بیماران فاقد تکلم هستند.

نوار مغزی (الکتروانسفالوگرافی) از بیماران، حاکی از امواج آلفا با فرکانس 8 الی 12 بار در ثانیه به جای امواج آهسته‌است. [۳]

چرا زندگی نباتی بسیار سخت‌تر از حالت کما است؟

زیرا با وجود یک سری حرکات غیر ارادی، هیچ نشانه ای از هوشیاری در بیمار وجود ندارد.

زندگی نباتی در پی آسیب‌های جدی و گسترده به قشر مغز و کمای عمیق به وجود می‌آید و این بیماران کسانی هستند که از کما بیدار می‌شوند.
زندگی نباتی در پی بیداری از کما رخ می‌دهد و کمتر شانس بهبودی در آن وجود دارد، به خصوص اگر مدت آن کمی طولانی شود
بیمار مبتلا به حیات نباتی واکنش‌هایی مانند خندیدن، گریه کردن و … دارد.

اگر زندگی نباتی بیش از دو سال طول بکشد، دیگر هیچ امیدی به بازگشت هوشیاری در بیمار وجود ندارد.

این بیماران چرخه خواب و بیداری همانند انسان‌های عادی دارند و گاهی حرکات آنها مثل چرخش به طرفین، بلع غذا، خندیدن، گریه کردن و فشردن دست اطرافیان، حتی پزشکان را هم گمراه می‌کند.

کما و زندگی نباتی چه تفاوتی دارند؟

در کما شانس بهبودی برای بعضی بیماران وجود دارد.

زندگی نباتی در پی بیداری از کما رخ می‌دهد و کمتر شانس بهبودی در آن وجود دارد، به خصوص اگر مدت آن کمی طولانی شود.

در هر دو حالت هیچ نشانه ای از هوشیاری و واکنش آگاهانه به محرک‌های محیطی وجود ندارد.

مرگ مغزی:

علل اصلی مرگ در زندگی نباتی:

منوچهری، متخصص اعصاب و روان و کارشناس کمیسیون‌های تخصصی پزشکی قانونی گفت:

«زندگی نباتی حالتی است که بر اثر آسیب شدید نیمکره‌های مغزی (اعم از ماده سفید و خاکستری) ایجاد می‌شود. در این حالت، ساقه مغز و دیانسفال آسیب ندیده‌اند و به عملکرد فعال خود ادامه می‌دهند.

افرادی که در زندگی نباتی به سر می‌برند، با توجه به آسیب نیمکره‌های مغزی، آگاهی خود را نسبت به محیط و خود از دست می‌دهند.

این افراد توانایی تفکر ندارند. آنان نمی توانند با دیگران تعامل کنند، توانایی درک گفتار دیگران و تکلم ندارند، توانایی ارائه رفتار و پاسخ هدفمند به محرک‌های بیرونی را ندارند، البته ممکن است در پاسخ به محرک‌های بیرونی پاسخ‌های خودبخودی ایجاد شود به عنوان مثال: چشم‌هایش را در پاسخ به تحریک دردناک بازکند، اما این حرکات هدفمند نیستند یا ممکن است در برابر صدای بلند یا نور پلک بزنند.

در افراد دارای زندگی نباتی توانایی حرکت دادن دست و پا به صورت ارادی و آگاهانه از دست رفته و ممکن است به صورت خود به خود گاهی دست یا پا را حرکت دهد. در این افراد تنها رفلکس حرکتی هدفمندی که ایجاد می‌شود، رفلکس اولیه grasp (گرفتن دست افراد در اثر تماس) است.

عملکرد شناختی و قدرت تجزیه و تحلیل در این افراد از بین رفته است. بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، آسیب شدید در عملکرد جنسی و بلع ارادی از دیگر ویژگی های این افراد است.

در زندگی نباتی حتی توانایی درک درد به علت آسیب مراکز مغزی مربوطه از بین رفته، اما از آنجا که ساقه مغز در این افراد سالم است، عملکرد‌های نباتی (vegetative) مثل عملکرد قلب،‌ تنفس و توانایی کنترل فشار خون حفظ شده است.
حتی ممکن است رفلکس‌های پیچیده مثل حرکات چشم، خمیازه،‌ کشیدن، جویدن، سرفه، عطسه و حتی گریه و خنده حفظ شود.
میزان مرگ و میر در این افراد به علت شرایط خاص خود بالا است و در عرض پنج سال بیش از 85 درصد است
تشـخیص این وضـعیت بـالیـنی اسـت، هر چند از تصویربرداری و سایر طرق تشخیص به عنوان ابزار کمکی استفاده می‌شود.

سیر این بیماری و میزان شانس بهبود به سه عامل بستگی دارد؛ اول سن بیمار و به طور کلی هر چه سن فرد کمتر باشد، شانس بهبودی بیشتر است. در افراد جوان نسبت به افراد مسن، بهبود عملکرد حرکتی بهتری دیده شده است اما از نظر شناختی و رفتار و گفتار تفاوتی بین این دو گروه دیده نشد.

نوع آسیب ایجاد کننده بیماری از دیگر موارد در شانس بهبودی است که در یک تقسیم‌بندی کل آسیب‌های ایجاد کننده بیماری به دو گروه تروماتیک (سوانح رانندگی و …) و غیر تروماتیک (آسیب هیپوکسیک ـ ایسکمیک در اثر سکته مغزی یا ایست قلبی و ….) تقسیم می‌شود. میزان بهبود در انواع تروماتیک بیشتر از انواع غیر تروماتیک است.

مدت زمان سپری شده از وقوع حادثه به طور کل هر چه مدت زمان سپری شده کمتر باشد، شانس بهبود بیشتر است.

البته باید توجه داشت که وقتی ما صحبت از بهبود در این افراد می‌کنیم، منظور بهبودی کامل نیست، زیرا در یک مطالعه که بر روی این افراد صورت گرفته است اشاره شده است که افراد بهبود یافته به شدت ناتوان باقی می‌مانند و برای انجام کارهای خود به دیگران وابسته‌اند. بهبود در این افراد ابتدا در آگاهی نسبت به محیط است.

میزان مرگ و میر در این افراد به علت شرایط خاص خود بالا است و در عرض پنج سال بیش از 85 درصد است.

زنده ماندن طولانی مدت نادر است و نیاز به مراقبت‌های بهداشتی و پزشکی برای جلوگیری از زخم بستر،‌ عفونت‌های ریوی ـ ادراری،‌ لخته شدن خون در وریدهای پا، جلوگیری از انقباض عضلات دست و پا دارد.

مرگ این افراد عمدتا به علت عفونت‌های ریوی و ادراری می‌باشد.

در نهایت باید توجه داشت که چون این وضعیت نادر است،‌ تعیین شانس بهبودی در آنها بسیار مشکل است.

همچنین ببینید

اثر ورزشهای سبک در رفع فشارهای ذهنی و تقویت حافظه

اثر ورزشهای سبک در رفع فشارهای ذهنی و تقویت حافظه

اثر ورزشهای سبک در و تقویت حافظه فشارهای ذهنی، به کار بستن تکنیک هایی راپیشنھاد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *