معماری
خانه / بیماریهای دستگاه گوارش دهان و دندان / بیماری حلق و مری را جدی بگیرید
حلق و مری
حلق و مری

بیماری حلق و مری را جدی بگیرید

 بیماری حلق و مری را جدی بگیرید

حلق در عقب دهان قرار دارد و مری که راه عبور غذا است به یکدیگر مربوط می شوند. همچنین به وسیله ی حفرات بین نای و نایژه که راه عبور هوا هستند هستند به یکدیگر ارتباط پیدا میکنند. معمولاً باید از حلق، یا غذا عبور کند یا هوا، به خاطر این عمل است که هنگام بلع و فرو رفتن غذا در همان لحظه تنفس قطع میگردد. برای این که غذا یا خوراکی قابل بلع وارد نای نشود زبان به کام (سقف دهان) میچسبد و راه دهان را میبندد، زبان کوچک بالا می آید و راه بینی را مسدود می سازد و دریچه ی نای روی حنجره خم می شود و راه نای را سد می کند. در این هنگام ماهیچه های حلق به لقمه فشار می آورند و آن را در مری که تنها راه باقیمانده است وارد میکنند. اگر در موقع بلع غذا، در اثر خنده یا صحبت کردن راه های هوا باز شود ذرات غذا ممکن است وارد نای گردد و موجب سرفه های شدید و پی درپی شود، حتی ممکن است شخص را تلف کند. برای این امر در اسلام دستور است که در موقع غذاخوردن صحبت کردن مکروه است. ولی از آنجا که خالق بشر، رحمانیتش عام است، در این مکان مأموری گماشته به نام سرفه که او در آن هنگام فوراً مشغول انجام مأموریت خود میگردد و سرفه های پی درپی و بسیار شدید ایجاد میکند تا آن ذره ی خوراکی وارد شده را به بیرون پرتاب کند و تا کاملاً خارج نگردد سرفه آرام نخواهد شد.

انواع بیماری حلق و مری

نازوفارنکس : بالاترین بخش حلقی . قاعده جمجمه تا سقف کام نرم . کوان و استاش . بالا کف اسفنوئید و سقف حلق .
اوروفارنکس : تا لبه فوقانی اپی گلوت است .
هیپوفارنکس : از مرز فوقانی اپی گلوت تا مرز تحتانی صفحه غضروفی کریکوئید حنجره .
عضلات حلق : عضلات تنگ کننده حلق ( فوقانی ، میانی ، تحتانی ) مثلث کیلیان محل شایع برای دیورتیکولهای فشاری ( زنکر ) در هیپوفارنکس است .
عروق و اعصاب حلق : شریان کاروتید خارجی ، ورید ژوگولار داخلی ، لنف فوقانی به گره های پشت حلقی و تحتانی به اطراف یا عمق گردن . عصب حسی و حرکتی از شبکه حلقی .
مری : اسفنکتر فوقانی در سطح C6 & 7 ( لبه تحتانی غضروف کریکوئید ) و در سطح کاردیای معده ( T10 ) پایان می یابد . سه تنگی دارد که محل شایع گیر کردن جسم خارجی هستند .
عروق و اعصاب مری : شریان مری گردنی از تیروئید تحتانی و توراسیک از ائورت و مری شکمی از گاستریک چپ و فرنیک چپ . ورید به تیروئید تحتانی و ازیگوس میرود . لنف به مدیاستن خلفی و ناف ریه . عصب فوقانی RLN و تحتانی بی نام و واگ .
ساختمان عملکرد حلقه لوزه ای ( والدایر ) : ارگانهای لنفاوی ( لوزه ) ولی فاقد عروق لنفی اوران . عضو سیستم ایمنی مخصوصا در کودکان است در ( عفونت تنفسی ) .
تصویربرداری : Xray ساده با ماده حاجب ارزشمند ترین است در دیورتیکول ، جسم خارجی ، تومر و تنگی و اختلال حرکتی . خطر پارگی باریم را ممنوع میکند . سینه رادیوگرافی پر سرعت است . CTS و MRI هم استفاده دارند .
بیماریهای نازوفارنکس : دو بیماری مهم دارد .
12/84 و 86 ) بزرگی ادنوئید ( هیپرپلازی لوزه حلقی ) : شایع در 2-3 سالگی با انسداد مزمن بینی و عفونت مکرر و نقص شنوائی و تاخیر در تکلم و ادنوئید فیس . درمان ادنوئیدکتومی و ادنوئیدوتومی + VT در صورت وجود افیوژن گوش میانی .
انژیوفیبروم جوانان : بیوپسی ممنوع . اپی استاکسی کاراکترستیک . نمای شایع توده کاملا محدود و پر عروق در نازوفارنکس . MRI ، CTS و DSA انژیوگرافی تفریقی دیژیتال . درمان امبولیزاسیون شریان ماگزیلاری و بعد جراحی .
تومرهای بدخیم نازوفارنکس : حتما باید بیوپسی شوند . اکثرا SCC هستند . اثار EBV وجود دارد . افیوژن مداوم گوش میانی مقاوم بدون سابقه . اندوسکپی و Ab ضد EBV و افزایش IgA تشخیصی است ( در منونوکلئوز عفونی افزایش IgM و IgG داریم ( برعکس ) ) . درمان رادیوتراپی با ولتاژ بالا اما جراحی اغلب غیر ممکن است . با الکل و سیگار ارتباط ندارد .
بیماریهای اوروفارنکس : اکثرا التهابی ولی تومرها بسیار کم اهمیتند و الکل و سیگار بسیار موثر .
سوختگی و اسیدهای خورنده : در کودکان مایع داغ و در بالغین به قصد خودکشی شایع . CXR الزامی و اندوسکوپی تا اول سوختگی . کورتون ، AB سیستمیک و مسکن و گاه NGT با بررسی رادیولوژیکی .
اجسام خارجی : بیشتر در لوزه ها و قاعده زبان گیر میکنند . درد لوکالیزه در بلع . خطر عفونت ثانویه ، هرچه زودتر باید خارج شوند با اندوسکپی Rigid و گاه Flexible .
التهاب حاد لوزه ( انژین استرپی ) : شایعترین استرپ بتا همولیتیک A . تب ، دیسفاژی ، لنفادنوپاتی ، تست RIA در 10 دقیقه استرپ را نشان می دهد . درمان دو هفته ای پنی سیلین V . ماکرولیدها یا سفالوسپورین ها در موارد حساس . عوارض تونسیلیت زبانی ، ژنژیواستوماتیت استرپی و سکلهای تونسیلیت که واکنش تاخیری Ab منجر به GN یا RF و یا اندوکاردیت میشود که باید تونسیلکتومی هم بشوند .
مخملک ( اسکارلت فیور ) : استرپ BHA با تولید اگزوتوکسین . زبان تمشکی ، راش در تنه ، تست سریع استرپی . پنی سیلین و مسکن . عوارض نکروز وسیع حلق ، TSS و سایر سکلها .
انژین پلات وینسان : فوزی فرم و اسپیروکتها . دیسفاژی یک طرفه و بوی بد دهان و زخم فیبرینی . افتراق با کارسینوم لوزه . رنگ امیزی . اساس درمان پنی سیلین ولی کوتر شیمیائی هم مصرف دارد .
دیفتری : اخیرا شیوع مجدد به علت کاهش واکسیناسیون . باید گزارش شوند . عامل کورینه باکتریوم . کمون 1-5 روز . اندوتوکسین . خونریزی با برداشتن غشاء . بوی شیرین تنفس . انتی توکسین و پنی سیلین . ترخیص از بیمارستان باید بعد از 3 اسمیر منفی به فاصله هر هفته باشد . 2% ناقل باید تونسیلکتومی شوند . عوارض میوکاردیت و نفریت بینابینی که باید تا 6w پیگیری شوند .
سل : نادر و اغلب بدنبال سل ارگانیک پیشرفته . تشخیص یافتن باسیل اسید فاست در خلط ، اسمیر و مایعات دیگر . CXR ، PPD . درمان بستری و درمان چند داروئی .
فارنژیت حاد ویروسی : اغلب انفلوانزا یا پاراانفلو . شروع ناگهانی . تست سریع استرپی منفی . درمان حمایتی با کمپرس سرد گردن و مایعات فراوان گرم .
6/90 ) مونونوکلئوز عفونی IMN : تب گلاندولار پپیفر یا بیماری بوسه نام دیگر ان است . عامل EBV و کومون 7-9 روز . IgM و IgG . پوشش فیبرینی خاکستری . لوکوپنی و بعد لوکوسیتوز تا 20 هزار با 90% ، Lym اتیپیک . درمان تب بر اما اسپرین ممنوع . امپی و اموکسی ممنوع ( القای راش ) اما AB پنی سیلین در صورت عفونت ثانویه باکتریال لازم است . عوارض نادر است اما گاه تونسیلکتومی لازم میشود .
عوارض نادر با منشاء لوزه : سپسیس با منشاء لوزه ، ابسه های رتروفارنژیال و پارافارنژیال .
عوارض با منشاء لوزه : شایعتر از قبلی ها و شامل ابسه پری تونسیلار که گاه تریسموس و اغلب با ادم زبان کوچک . درمان برداشتن لوزه درگیر با AB هوازی و بیهوازی .
التهاب های مزمن : همگی یک RF خاص دارند .
87 ) فارنژیت مزمن : اغلب نتیجه مواجهه دراز مدت با نیکوتین ، الکل و محرکهای گازی هستند . تنفس دهانی . پاک کردن مکرر گلو و مخاط حلق قرمز و دندانه دار یا صاف و براق . درمان اجتناب از عامل + مریم گلی و بابونه و جراحی .
التهاب مزمن لوزه : در نهایت اسکار می دهد . دوره های مکرر درد . تونسیلکتومی انتخابی است . عارضه عمل خونریزی حتی یک هفته و یا بعد از ان .
11/88 ) سندرم اپنه انسدادی محیطی خواب OSAS : شرح حال بهترین روش تشخیصی ، خواب الودگی صبح ، دوره های اپنه ، چاقی شدید . مانور مولر با ایجاد فشار منفی تشخیصی . استاندارد تشخیصی پلی سومنوگرافی . درمان کاهش وزن و پرهیز از الکل و نیکوتین و غذای سنگین بویژه اجتناب از مصرف ارام بخش ، اتل اسمارچ فک تحتانی را به جلو می اورد . در صورت عدم پاسخ CPAP و در اخر جراحی به روش UPPP همراه تونسیلکتومی . عوارض مرگ ، P.HTN ، HTN ، پلی سایتمی .
89 ) تومرهای اوروفارنکس : اکثرا SCC و 80% در لوزه های کامی و قاعده زبان . علت نیکوتین و الکل . مدتها بی علامت ، دیسفاژی و بوی بد تنفس و تریسموس . CTS و MRI . درمان اکثرا جراحی + D/R . استیج بالا رادیو و شیمی درمانی .
بیماریهای هیپوفارنکس و مری : بیشترین اهمیت بالینی . اکثرا در مراحل اولیه بدون علامت هستند .
بلع مواد سوزاننده : در اطفال اتفاقی ولی بالغین عمدی . اسیدها دناتوره و نکروز انعقادی اما قلیاها نکروز میعانی و خطرناکترند . RF کانسر هستند . ارزش درمانی مواد خنثی کننده زیر سوال است . دیلاتاسیون یک هفته بعد از اسیب . گاه برداشتن قسمت تنگ و جایگزینی ژژنوم .
F.B.ASP : شایع در هیپوفارنکس یا تنگی فوقانی مری گیر می کند . سکه یا دانه . روش تصویربرداری به جنس جسم خارجی بسته است . ماده محلول در اب باید باشد . باریم ممنوع . ازوفاگوسکوپی Rigid .
پارگی مری ( سندرم بورهیو ) : پارگی ناگهانی در بخش خلفی جانبی انتهای مری ، علت اغ زدن پر قدرت و بیشتر در الکلیها . درد و هماتمز و در Xray هلال زیر دیاف . اندوسکوپی . جراحی اورژانس و AB .
دیورتیکول مری : 2 نوع فشاری و کششی است .
89 ) دیورتیکول هیپوفارنکس ( زنکر ) : شایعترین دیورتیکول ورودی مری بیشتر در میانسالان یا افراد مسنتر . ندرتا کارسینوم علت است . دیسفاژی و رگورژیتاسیون غذای هضم نشده ، بررسی با ماده حاجب و یا PH متری . درمان جراحی .
تومرهای هیپوفارنکس :
خوش خیم : نادر . بیوپسی انسیزیونال .
بدخیم : SCC . الکل و سیگار مهم . اکثرا در مراحل پیشرفته کشف می شوند . دیسفاژی و بوی بد و هورسنس ، اندوسکوپی . جراحی + دیسکشن گردن و در T3 و T4 رادیو و شیمی اولیه .

همچنین ببینید

بوی بد دهان

نسخه ای کامل در درمان بوی بد دهان ( قسمت اول)

نسخه ای کامل در درمان بوی بد دهان ( قسمت اول) بوى بد دهان و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *