معماری
خانه / اشنایی با داروهای گیاهی / خواص عرق پنیرک از منظر طب سنتی!!
عرق پنیرک
عرق پنیرک

خواص عرق پنیرک از منظر طب سنتی!!

خواص عرق پنیرک از منظر طب سنتی!!

عرق پنیرک

یکی دیگر از گیاهان دارویی که امروز به معرفی ان می پردازیم گیاه دارویی عرق پنیرک است . عرق پنیرک گیاه دارای دو نوع دارویی عمده است که درایران نیر میروید نوع كبير و نوع صغير
نام های دیگر این گیاه در طب سنتی عبارت است از:پنیرک» و در شیراز « خطمی کوچکك» (نان کلاغ) در گیلان ( پین دیره) ور درکتب طب سنتی انواع آن را  با نام های «خبازی»، «خيرو» و «ملوخيا» ذکر میکنند. به هندی نیز  برخی گونه های آن را پنیرک و برخی گونه ها را «خبازی» و «خباجی» Mauve & Framageon مینامند

 مشخصیات پنیرک کبیر

پنیرک گیاهی است علفی پایا یا دو ساله بلندی آن ۸- ، ۴ سانتی متر،  برگ ها متناوب با دمبرگ و با بریدگی عمیق که برگ را به تقسیم میکند. گلهای آن درشت و در ماه های اردیبهشت تا تیرماه به رنگ قرمز مایل به بنفش ظاهر می شود.

ریشه  آن عمودی کمی ضخیم  گو شت دار سفیدرنگ و ساقه  آن پوشیده از کرک است. تخمدان ازاد مدور دارای خانه های متعدد و میوه ی آن کپسول گرد و مدور است که در خانه های متعدد و مشخص ان در هر خانه یک دانه قرار دارد. این .گیاه در ایران می روید

پنیرک صغیر از نظر ارتفاع، برگ و گل در تمام قسمتها کوچکتر از پنیرک کبیر است. بلندی آن در حدود یک وجب و حداکثر تا ۵ / ، متر است. برگهای آن گرد گلهای آن سفید یا رگه های قرمز یا قرمز شرابی است. این گیاه نیز در اغلب مناطق ایران می روید.

گلهای پنیرک را برای مصارف دارویی باید در دوران شکوفه و قبل از باز شدن کامل یعنی در اواخر بهار و اوایل تابستان برداشت کرد و در سایه خشک نمود و ریشه  پنیرک در پاییز از خاک بیرون آورده شود و تمیز و خشک گردد و برگهای پنیرک در ماه های خرداد و تیر برداشت شده و در سایه خشک میشود. چون پنیرک در حد وسیعی به طور خودرو می روید پرورش آن چندان معمول نيست.

ترکیبات شیمیایی

ازنظر ترکیبات شیمیایی در برگهای پنیرک کبیر تانن یافت می شود و به علاوه در برگها در حدود ۰/۰۱۸ درصد یک ماده  فعال وجود دارد که محرک عضلات صاف رحم و روده ها میباشد. طبق گزارش دیگری در گل پنیرک مقدار کمی ماده  رنگی به نام مالوین یافت می شود که در اثر هیدرولیز به گلوکوز و مالوی نینا تجزیه میشود.

در تمام اندام گیاه مقدار قابل ملاحظه ای در حدود ۲۰-۱۵ درصد لعاب وجود دارد و مطالعات دیگری نشان میدهد که لعاب گل های پنیرک شامل مواد ال – آرابینوزان، ال – رامنوز، دی – گالاکتورونیک اسید میباشد. در برگهای پنیرک نیز مقدار زیادی لعاب وجود دارد که در آن ویتامین های A و  1 B و 2  C, B مشخص شده است و لعاب آن اثر نرم کنندهمدفوع را در روده های بزرگ دارد.

خواص پنیرک کبیر

در هند از گیاه پنیرک به عنوان داروی لعابدار نرم کننده و خنکك کننده و تب بر استفاده میشود و در موارد ناراحتیهای غشاهای مخاطی مجاری ریه و مجاری مثانه – و ادرار تجویز میشود. به شکل ضماد نیز در استعمال خارجی برای رفع التهاب های پوست کاربرد دارد. در مناطق مختلف خاور دور از برگها و گلهای پنیرک که دارای لعاب فراوان است برای نرم کردن سینه و به صورت غرغره برای شستوشوی دهان مصرف میکنند. دارویی برای معالجه  برونشیت و ورم حلق وگلو میباشد. به علاوه مدر است و برای معده و طحال نافع میباشد.۰ ۳ گرم برگ خشک پنیرک در یک لیتر آب میجوشانند و به عنوان نرم کننده و مسکن میخورند.

حکمای طب سنتی در اغلب مدارک و اسناد، پنیرک و خطمی را فروعی از یک نبات میدانند مثلاً در بعضی اسناد آمده است که خبازی دو نوع دارد؛ نوع کبیر و نوع صغیر، نوع کبیر آن را خطمی مینامند و نوع صغیر را پنیرک یا خبازی گویند.

از نظر طبیعت پنیرک طبق رأی حکمای طب سنتی گیاه و عرق پنیرک کمی سرد و تر است و عده ای آن را معتدل میدانند و در مورد خواص آن معتقدند که عرق پنیرک اعتدال دهنده و ملین است.

اخلاط غلیظه را رقیق و اخلاط خیلی رقیق را معتدل می نماید. انسداد مجاری کبد را باز می کند و موجب ازدیاد ترشح ادرار و شیر می شود. ضماد ساییده  برگ آن برای شکستگی اعضا و تحلیل ورم های گرم و گزیدن زنبور مفید است. اگر با روغن زیتون مخلوط و تهیه شود برای سوختگی آتش و باد سرخ و گزیدن عقرب نافع است.

خوردن دم کرده شاخه و برگ آن با شکر برای سرفه و رفع خشونت صدا که ناشی از حرارت و خشکی باشد و همچنین برای یرقان، زخم معده، شکم روش وسوزش مجرای ادرار مفید است. ضمادی که از ریشه و برگ آن تهیه شود برای درد پشت مفید است. نشستن در آب دم کرده  برای نرم کردن ورم های مقعد و استحکام عضلات نافع است.

تخم پنیرک سرد و تر است و دارای لعاب زیادی است و برایسرفه های گرم و خشک، گرفتگی آواز، تقویت روده ها، لینت شکم، –  زخم کلیه و مثانه و رفع سوزش داروهای گرم و ضماد تخم و برگ آن برای گزیدن زنبور مفید است. تنقیه آن برای رفع سوزش روده ها، رحمو مقعد و ضماد تخم آن با جو پوست گرفته برای ورم های گرم و دردناک سفت نافع است. تخم آن برای معده های ضعیف مضر است، برای رفع عوارض تخم آن باید از رب یا کمپوت میوه استفاده کرد. مقدار خوراک از تخم آن تا ۲۰ گرم است. خوردن دم کرده  گل پنیرک برای زخم کلیه و مثانه نافع است و اگر از سرشاخه های گل دار آن استفاده شود برای دردروده و مثانه مفید است.

دم کرده گل پنیرک

۱۰گرم گل پنیرک را در ۱ لیتر آب جوش دم کرده و صاف نمایند و به عنوان نرم کننده سینه و سایر خواص آن به تدریج فنجان فنجان میلشود.

همچنین ببینید

شفاف شدن صورت

شفاف شدن صورت با روش کاملا طبیعی!!

شفاف شدن صورت با روش کاملا طبیعی!! شفاف شدن صورت، خوشرو شدن، باز شدن رنگ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *